ORP ,,Toruń” – monitor rzeczny klasa dużych opancerzonych okrętów artyleryjskich, przeznaczonych do służby na wodach śródlądowych – rzekach i jeziorach.

W latach dwudziestych ORP ,,Toruń” kotwiczył w porcie zimowym, który wówczas miał charakter wojskowy i obsługiwano w nim statki polskiej marynarki wojennej II RP.

Monitor rzeczny ORP ,,Toruń”  został zbudowany w Gdańskiej Stoczni w roku 1920. Wówczas stocznia nosiła nazwę Danziger Werft.

Służyć zaczął w 1921 roku jako ORP „Mozyrz” we Flotylli Wiślanej.

Jesienią 1922 r. został przebazowany do Flotylli Pińskiej, gdzie wraz z ORP „Warszawa” utworzył II grupę monitorów. 31 lipca 1923 r. zmieniono nazwę okrętu na ORP „Toruń”. Następnie w grupie z ORP „Pińsk” i ORP „Horodyszcze”. W roku 1938 przeszedł gruntowną modernizację, m.in. wymieniono silnik i uzbrojenie, na 3 działa 75 mm wz. 97 i 4 ckm. Ostatnim dowódcą był kpt. mar. Bolesław Porydzay. a jego zastępcą ppor. mar. rez. Tomasz Musielewicz (obaj w 1939 r. trafili do sowieckiej niewoli i zostali zamordowani w Katyniu). 17 września 1939 r. rozkazem gen. Franciszka Kleeberga podporządkowany d-cy Brygady KOP „Polesie” płk. Tadeuszowi Różyckiemu-Kołodziejczykowi.

Następnego dnia ok. 10 km od Mostów Wolańskich został zatopiony przez własną załogę.

Wydobyty przez Rosjan 5 października 1939 i włączony do ich marynarki, jako „Winnica” (J. Piwowoński podaje nazwę „Witebsk”). Po wejściu do służby 24 października, został przydzielony do flotylli dnieprzańskiej, by 17 lipca 1940 zostać przeniesiony do flotylli pińskiej. W czerwcu 1941 stacjonował w Pińsku i po ataku niemieckim ruszył w kierunku Brześcia, ale 24 czerwca powrócił do Pińska. Cztery dni później odszedł do Łunińca. 12 lipca skierowany na Prypeć, by w okolicach Rzeczycy wesprzeć rosyjskie przeciwnatarcie. 15 lipca wysadził desant partyzantów koło Nowej Bielicy, ale dostał się pod ogień niemiecki i sześciokrotnie trafiony osiadł na mieliźnie. Próby ściągnięcia z łachy okazały się nieudane 20 minut po północy 16 lipca załoga wysadziła go w powietrze.

Dane taktyczno-techniczne

Załogę stanowiło 44 marynarzy (w tym 3 oficerów i 9 podoficerów). Rozwijał prędkość maksymalną 17 km/h i miał zasięg 1200 km przy prędkości ekonomicznej 11 km/h (J. Piwowoński podaje wyłącznie szybkość 10,5 km/godz). W służbie polskiej, uzbrojony był w trzy działa kalibru 75 mm i 4 ckm i mógł zabierać 200 min. W służbie sowieckiej przezbrojony trzy działa 76 mm USW (1 × 2, 1 × 1) i 2 wkm DSZK kal. 12,7 mm na pojedynczych podstawach.

Komentarze Facebook

One thought on “Monitor Rzeczny ORP Toruń [VIDEO]”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.